Το παραδοσιακό κομμάτι «Ντιρλαντά» της Καλύμνου που έσωζε τους δύτες (video)

Τοποθεσία: Κάλυμνος Νομός: ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΩΝ Περιφέρεια: Νότιο Αιγαίο Φυλή: Δωδεκανήσιοι

Έχετε κάποια απορία ή παρατήρηση για το παρόν περιεχόμενο; Θα χαρούμε να σας ακούσουμε!

Το Ντιρλαντά ή ο Ντιρλαντάς είναι παραδοσιακός καλύμνικος σκοπός που έγινε ελληνική και διεθνής επιτυχία. Τραγούδι, το οποίο λεγόταν όταν τραβούσαν κουπί στις βάρκες, με αυτοσχέδια σατυρικά δίστιχα (τσιμαριστά) με προέλευση από την Κάλυμνο Δωδεκανήσων. Ο ρυθμός του κομματιού είναι 2/4.
Ιστορία
Το «Ντιρλαντά» έχει ένα ρυθμό που σε ξεσηκώνει. Σα να σε ζωντανεύει. Ένα τραγούδι χωρίς μουσικό τέλος. Ένας σκοπός που σου επιτρέπει να βάλεις ότι στίχο θέλεις. Σύμφωνα με ερευνητές της λαϊκής μουσικής, η γρήγορη ερμηνεία του μπορεί να οδηγήσει σε κατάσταση έκστασης. Ίσως γι’αυτό τραγουδιόταν συνεχώς στα καλύμνικα σφουγγαράδικα. Για να κρατάει ξύπνιους και σε εγρήγορση τους δύτες και τους τροχαλητές με τον χαρακτηριστικό ρυθμό του. Κάποιοι λένε ότι οι σφουγγαράδες το τραγουδούσαν όλοι μαζί στους δύτες, όταν ανέβαιναν από τις καταδύσεις.

Ήθελαν να τους κρατήσουν ξύπνιους και να αποφύγουν τη νόσο των δυτών. Άλλοι υποστηρίζουν ότι το Ντιρλαντά το έλεγαν σε αυτόν που γύριζε τον τροχό της αντλίας, που έστελνε αέρα στον δύτη. Ο τρόχος γυρνούσε με δυσκολία και έτσι έδιναν ρυθμό στον τροχαλητή για να συνεχίσει. Η ζωή του δύτη κρεμόταν από αυτόν. Στην Κάλυμνο το τραγούδι υπάρχει και σε δεύτερη εκτέλεση, ακριβώς με τον ίδιο ρυθμό, αλλά αντί για Ντιρλαντά λέγεται «Πέντε και τέσσερα εννιά». Η λαϊκή παράδοση το κατατάσσει στα τραγούδια της Μπαρμπαριάς, δηλαδή ότι προέρχεται από λαούς της Βόρειας Αφρικής.

Το παραδοσιακό κομμάτι «Ντιρλαντά» της Καλύμνου είναι διεθνώς, ίσως το πιο γνωστό ελληνικό τραγούδι
Ο Διονύσης Σαββόπουλος περιέλαβε το τραγούδι στο δίσκο του ’69 «Το περιβόλι του τρελού» και το έκανε επιτυχία στην Ελλάδα. Η διάσημη Νταλιντά το άκουσε και της άρεσε. Το τραγούδησε το 1970 στα ιταλικά και στα γαλλικά και το έκανε διεθνή επιτυχία. Με τα χρόνια ο ιδιαίτερος καλυμνιώτικος ρυθμός έγινε σίγουρη επιτυχία για τους καλλιτέχνες σε ολόκληρο τον κόσμο. Έτσι, τραγουδήθηκε σε πάρα πολλές χώρες μεταξύ των οποίων αραβικές, ασιατικές, αφρικανικές και φυσικά ευρωπαϊκές. Ο Ξυλούρης το τραγούδησε με αλλαγμένους τους μισούς στίχους, ενώ τραγουδήθηκε με επιτυχία και από τη Μαρινέλλα. Oι dj της δεκαετίας του ’90 διασκεύασαν το Ντιρλαντά σε trance και πρόσφατα σε chill ή up tempo house.

Η δικαστική κόντρα του Σαββόπουλου για τα πνευματικά δικαιώματα του Ντιρλαντά

Το σκάφος του καπετάνιου Γκίνη γνωστού και ως Ντιρλαντά

Το τραγούδι ηχογράφησε σε 45αρι δίσκο τη δεκαετία του ’60 ο καπετάνιος Παντελής Γκίνης, γνωστός στο νησί ως Ντιρλαντάς. Την επιμέλεια του δίσκου είχε η Δόμνα Σαμίου, φίλη του Διονύση Σαββόπουλου. Λέγεται ότι από αυτήν έμαθε το τραγούδι ο «Νιόνιος» και έτσι το κυκλοφόρησε στον δίσκο του το 1969.

Η επιτυχία όμως έφτασε στις δικαστικές αίθουσες για τα πνευματικά δικαιώματα. Ο Σαββόπουλος έλεγε ότι η εκτέλεσή του ήταν προϊόν παραδοσιακού άσματος και ο Γκίνης ότι ήταν δικό του. Στη δίκη κλήθηκε να καταθέσει και ο γνωστός λαϊκός δημιουργός Γιάννης Παπαϊωάννου.

«Το τραγούδι δεν είναι κανενός, δεν έχει αφεντικό, το λέγανε στα ψαράδικα». «Και που το ξέρετε αυτό;», ρωτήθηκε ο Παπαϊωάννου από τον συνήγορο. Αντί για απάντηση έδειξε την ταυτότητά του. Το επάγγελμα έγραφε «αλιεύς». Τελικά, δικαιώθηκε ο Γκίνης.

Η διεθνής επιτυχία του «ερωτικού» Ντιρλαντά από τη διάσημη Νταλιντά
Το 1970, η πασίγνωστη Νταλιντά ερμηνεύει το Ντιρλαντά στα γαλλικά και το τραγούδι εκτοξεύεται. Τραγουδιέται και χορεύεται παντού. Η τραγουδίστρια το λέει και στα ιταλικά και σημειώνει παρόμοια επιτυχία. Οι στίχοι όμως δεν είχαν καμία σχέση με τους αρχικούς των σφουγγαράδων. Ήταν ερωτικοί και μιλούσαν για μια πληγωμένη και προδομένη γυναίκα που χώριζε το αμόρε της. Ακολούθησαν εκτελέσεις σε Ρουμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Κροατία, Σκόπια, Δανία, Πολωνία, Ισραήλ, στην Αλβανία του Χότζα και αλλού. Στον κινηματογράφο ακούστηκε στην ταινία «Τρελός, Παλαβός και Βέγγος», στη σκηνή με τους αναστενάρηδες.

Στίχοι
Βρε! ντιρλαντά ντιρλάνταντα, – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά και τέζα όλοι – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε για να πάρουμε την Πόλη – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
από την Πόλη τη Χαλή – ντάντα ντιρλάνταντα,
την Ατσαΐνα την Καλή – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ω ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά και τέζα πλάτες – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε για ξανθές για μαυρομάτες – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά ντιρλανταντά – ντάντα ντιρλάνταντα,
χωρώ τον ‘γώ που δεν τραβά – ντάντα ντιρλάνταντα,
η αδερφή του με τα μας – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά βρε λεβεντόνια – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε και της Μπαρμπαριάς γλαρόνια – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ω ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε ντιρλαντά βρε και βραδιάζει – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε κι η κουβέρτα ‘νεστενάζει – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε και ο μάγειρας φωνάζει – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ω ντιρλαντά και τέζα όλοι, – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε για να πάρουμε την Πόλη – ντάντα ντιρλάνταντα,
από την Πόλη τη Χαλή – ντάντα ντιρλάνταντα,
την Ατσαΐνα την Καλή – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε τη Χαλή το λιμιωνάρι – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε τη Μαρία του Λισγάρη – ντάντα ντιρλάνταντα,
και πάνω στ’ άσπρο της ποδάρι – ντάντα ντιρλάνταντα,
θα πά’ να δέσω παλαμάρι – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ω ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά κι ήρτεν ο κόμπος – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε στον λαιμό ντος των αρχόντω – ντάντα ντιρλάνταντα,
ήρθεν ο κόμπος στο Κομπάλι – ντάντα ντιρλάνταντα,
η Κατερίνα του Τσαγκάρη – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε θα τη βάλω μες στη πλώρη – ντάντα ντιρλάνταντα,
και θα της κάμω γιο και κόρη – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ω ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά βρε ‘σείς λεβέντες – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε θα σας κόψω ‘γώ βιολέντες – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε ολονών ‘πό ένα δύο – ντάντα ντιρλάνταντα,
βρε και του Γιώργου δεν του δίνω – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ω ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω ντα ντα ντα ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα,
Βρε! ντιρλαντά ντιρλάνταντα, – ντάντα ντιρλάνταντα,
ω! ντιρλαντά ντιρλάνταντα – ντάντα ντιρλάνταντα.

Ακολουθεί βίντεο με τον Θανάση Βέγγο στη διάρκεια του οποίου ακούγεται η πρώτη εκτέλεση του τραγουδιού

Σχόλια Χρηστών

Σχόλια

σχόλια

x

Δείτε Επίσης

Συρτός «Συμπέθεροι» (Των συμπεθέρων) – Κύθνος (Θερμιά)

Ιδιότυπος συρτός από το νησί της Κύθνου ή αλλιώς Θερμιά, στο βιολί και την ερμηνεία ο Φραγκίσκος Τζιωτάκης, λαούτο ο Μαθιός Βεντούρης.