Καλόγερος – Έθιμο θρακιώτικης καταγωγής

Έχετε κάποια απορία ή παρατήρηση για το παρόν περιεχόμενο; Θα χαρούμε να σας ακούσουμε!

Μίνα Μαχαιροπούλου
Πηγή: Ι.Π.Ε.Τ./Κ.Ε.Τ.Ε.Π.
© Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης

Έθιμο θρακιώτικης καταγωγής τελείται τη Δευτέρα, μετά την Κυριακή της Απόκρεω στα χωριά της Μακεδονίας. Μαυρολεύκη και Μελίκη όπου έχουν εγκατασταθεί πρόσφυγες από το Κωστί και τη γύρω περιοχή της Αν.Ρωμυλίας Παλαιότερα τελείτο και στο Μεσοχώρι Ροδόπης. Πρόκειται για έναν κεφάτο θίασο μεταμφιεσμένων τελεστών που δίνει το μήνυμα της καλοχρονιάς, της υγείας, της καλής σοδειάς, της γονιμότητας της φύσης μέσα από ένα σύνθετο, πολύπλευρο και εξαιρετικά δραματοποιημένο τελετουργικό. Το δρώμενο περιλαμβάνει εικονική σπορά και αροτρίωση, όπως εικονικό θάνατο και ανάσταση του καλόγερου. Το έθιμο κλείνει με οινοποσία, γλέντι και χορό με τη συνοδεία οργάνων και τη συμμετοχή όλων των παρευρισκόμενων ως αργά το βράδυ.

Αποβραδίς, την τελευταία Κυριακή της αποκριάς οι τελεστές του εθίµου στη Μαυρολεύκη ανταλλάσσουν επισκέψεις, ζητώντας συγχώρεση ο ένας από τον άλλον και νωρίς το πρωί της ∆ευτέρας συγκεντρώθηκαν στο καφενείο του χωριού για να µεταµφιεστούν. Τα όργανα παίζουν όλοι τραγουδούν σκωπτικά τραγούδια και πειράζουν ο ένας τον άλλον. Λίγο πριν ξεκινήσει ο θίασος των τελεστών για την πατροπαράδοτη επίσκεψη σε όλα τα σπίτια του χωριού, ο καλόγερος κάνει το σηµείο του σταυρού φιλά το χέρι της αρχιαναστενάρισσας και δέχεται το τελετουργικό του γεύµα : αυγό βραστό, ελιές και ψωµί, γεύµα το οποίο έχει πρώτα θυµιατίζει και ευλογήσει η αρχιαναστενάρισσα όπως στη συνέχεια ευλογεί τον βασιλιά και το βασιλόπουλο που µε τη σειρά τους γονατίζουν και αυτοί µπροστά της.

Ο καλόγερος παίρνει τη µαγκούρα µε τη σφουγγιά και αρχίζει να κυνηγά τους παρευρισκόµενους που τρέχουν µακριά του παριστάνοντας τους φοβισµένους ενώ κάθε λίγο και λιγάκι η κορίτσα ζητά βοήθεια από τον καλόγερο καθώς τα αγόρια του χωριού προσπαθούν να την « απαγάγουν ».. Έτσι δηµιουργείται ένα κλίµα κεφιού, µε τις φωνές, τα γέλια, τα κουδούνια του καλόγερου που κάνουν αισθητή την παρουσία του από µακριά και βέβαια µε τα όργανα να παίζουν αδιάκοπα.. Ο διονυσιακός χαρακτήρας του εθίµου συνεχίζεται µε γλέντι και χορό ως αργά το βράδυ δίνοντας την ευκαιρία σ΄όλη την κοινότητα να γιορτάσει αυτή τη µέρα όπου ανατρέπεται κατά κάποιο τρόπο η καθεστηκυία τάξη πραγµάτων µε την τέλεση του εθίµου, που εκτός των άλλων δίνει και µια καταπληκτική ευκαιρία για να αναθερµανθούν οι σχέσεις µεταξύ των ανθρώπων, να έρθουν πιο κοντά, να αισθανθούν όλοι οργανικά µέλη της ίδιας κοινότητας και να εξοµαλυνθούν οι ενδεχόµενες αντιθέσεις και συγκρούσεις µεταξύ τους. (Μίνα Μαχαιροπούλου άρθρο δηµοσιευµένο στην εφ. Παρατηρητής, 4 Μαρτίου 1998)

Σχόλια Χρηστών

Σχόλια

σχόλια

x

Δείτε Επίσης

Το «Μικρό Πάσχα» στην Ίμβρο

Μικρό Πάσχα λέγεται το έθιμο που αναβιώνει το Δεκαπενταύγουστο στην Ίμβρο